Home / Artykuły / Transmisja uprawnienia do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po zmarłym spadkobiercy. Sytuacja transmitariusza.

Transmisja uprawnienia do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po zmarłym spadkobiercy. Sytuacja transmitariusza.

11 października 2016 0 1706

          Zgodnie z brzmieniem art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego osoba powołana do spadkobrania może złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się o tytule swojego powołania. Niejednokrotnie natomiast zdarza się, że spadkobierca jeszcze przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu ogółu praw i obowiązków majątkowych po spadkodawcy sam umrze nie złożywszy w tej materii oświadczenia woli.

         W omawianej powyżej sytuacji dochodzi to tak zwanej transmisji uprawnienia do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku. Przyjmuje się mianowicie, iż uprawnienie to przechodzi na spadkobierców zmarłego, którzy wstępują w sytuację prawną swojego poprzednika i to oni są uprawnieni do złożenia owego oświadczenia. Jednakowoż instytucja transmisji nie ma zastosowania w sytuacji, kiedy to spadkobierca przed swoją śmiercią złożył skuteczne oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku[1]. Należy zaznaczyć, iż na gruncie prawa spadkowego zmarłego spadkobiercę określa się mianem transmitenta, a osobę lub osoby po nim dziedziczące - transmitariuszami[2]. Posiłkując się doktryną, należy stwierdzić iż transmitariusz składając oświadczenie nie działa w imieniu lub w zastępstwie transmitenta. Przyjęcie lub odrzucenie spadku dokonywane jest przez transmitariusza w jego własnym imieniu[3]. Transmitariusz jest uprawniony do złożenia oświadczenia dotyczącego spadku po pierwotnym spadkodawcy wyłącznie wówczas gdy jest on powołany do dziedziczenia po zmarłym transmitencie. Aby było możliwe złożenie oświadczenie co do spadku po pierwotnym spadkodawcy konieczne jest aby transmitariusz był definitywnym spadkobiercą transmitenta, czyli sytuacja w której transmitariusz złożył oświadczenie o przyjęciu spadku po transmitencie. Wykluczona jest sytuacja, w której transmitariusz nie przyjąwszy spadku po transmitencie nabędzie masę majątkową po pierwotnym spadkodawcy. Jednakowoż dopuszczalna jest sytuacja przeciwna - w której to transmitariusz przyjmując spadek po transmitencie odrzuca jednocześnie spadek po pierwotnym spadkodawcy. Niewykluczone jest również przyjęcie obydwu spadków. Transmitariusz ma prawo do zróżnicowania treść oświadczeń co do przyjęcia dwóch spadków: może on przyjąć spadek po pierwotnym spadkodawcy z dobrodziejstwem inwentarza, a dokonać przyjęcia prostego spadku po transmitencie lub odwrotnie[4].          

         Termin dla transmitariusza do złożenia oświadczenia dotyczącego spadku po pierwotnym spadkodawcy nie może skończyć się wcześniej aniżeli termin do złożenia oświadczenia co do spadku po zmarłym transmitencie. W sytuacji, w której transmitent zmarł nie wiedząc o tytule swojego powołania do dziedziczenia po spadkodawcy, bieg terminu dla transmitariusza rozpoczyna się z chwilą, w której dowiedział się o tytule powołania transmitenta do spadkobrania po pierwotnym spadkobiercy, z jednoczesnym zastrzeżeniem, iż wie on również o tytule własnego powołania do dziedziczenia po transmitencie[5]. Jeżeli transmitent powziął wiadomość o powołaniu do dziedziczenia po zmarłym spadkodawcy przed swoją śmiercią od tego momentu biegnie dla niego termin zawity (6 miesięcy) do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Skoro transmitariusz wstępuje w prawa i obowiązki po zmarłym transmitancie, który nie złożył oświadczenia przed upływem przypisanego terminu, to w skutek tego dla następcy prawnego powyższy termin biegnie dalej, a nie rozpoczyna się na nowo, przy czym należy pamiętać, iż nie może skończyć się on wcześniej aniżeli termindo złożenia oświadczenia co do spadku po zmarłym transmitencie[6].

         Aby oświadczenie transmitariusza wywołało określone skutki prawne na gruncie prawa spadkowego musi ono spełniać warunki określone przepisami prawa. Oświadczenie transmitariusza nie może być złożone pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Nie może być ono również odwołane. Składane jest przed sądem
lub notariuszem. Transmitariusz może je złożyć ustnie lub pisemnie z podpisem urzędowo poświadczonym. Transmitariusz może również złożyć oświadczenie przez swojego pełnomocnika. Ważne w tej kwestii jest aby pełnomocnictwo było sporządzone
na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym.

 

Przygotował: Igor Pluciński

Sprawdził i zatwierdził: Adwokat Piotr Bańczyk

 

Kancelaria Adwokacka

Adwokat Piotr Bańczyk w Katowicach

 

 

        

 


[1] Postanowienie SN z dnia 19 kwietnia 2012 roku, IV CSK 354/11, Legalis 537797.

[2] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016.

[3] K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016.

[4] K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016.

[5] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450-1088, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015.

[6] E. Gniewek, op. cit.


Popularne wpisy
Artykułów Komentarzy Odwiedzin
106 0 8290
Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka
Adwokat Piotr Bańczyk
ul. Dyrekcyjna 10/2
40-013 Katowice

Kancelaria jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00
tel/fax (032) 255-17-83
tel (032) 209-09-71

mail: adwokat@kancelaria-banczyk.com.pl www.piotrbanczyk.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Blog | Kancelaria Adwokacka adwokat Piotr Bańczyk w Katowicach 2013 - 2018