Home / Artykuły / Kancelaria Adwokacka informuje: Rozwód za granicą tak, alimenty w Polsce: niekoniecznie.

Kancelaria Adwokacka informuje: Rozwód za granicą tak, alimenty w Polsce: niekoniecznie.

05 maja 2016 0 1570

Kancelaria Adwokacka adwokata Piotra Bańczyk w Katowicach

 

Rozwód za granicą: tak, alimenty w Polsce: niekoniecznie.

 

    Małżeństwa mieszane, a zatem takie, gdzie jeden z małżonków jest obcokrajowcem stają się coraz bardziej powszechnym zjawiskiem. Jednakże zawierający małżeństwo nupturienci nie zawsze mają pełną świadomość co do tego, jakiemu reżimowi prawnemu będzie podlegał ich związek oraz według jakich zasad orzeka się o ewentualnym rozwiązaniu małżeństwa. Wprawdzie nie sposób zakładać ex ante, iż zawarte małżeństwo ulegnie rozkładowi i zaistnieje konieczność skorzystania przez małżonków z przewidzianych właściwym prawem rodzinnym szczególnych uprawnień, jednakże w wielu przypadkach małżonkowie nie są nawet zainteresowani wiedzą w tym zakresie, pochopnie przyjmując, iż regulacje prawa rodzinnego obcego są tożsame jak w ich prawie krajowym. 

    Niezwykle aktualnym i prawnie doniosłym jest przykład różnic w orzekaniu rozwodu według prawa państwa obcego w kontekście winy za rozkład pożycia stron.

    O ile orzekanie winy w rozwodzie jest ugruntowane w polskim prawie rodzinnym to jednak systemy prawne niektórych państw w ogóle nie przewidują takiego rozwiązania prawnego. Dla przykładu tylko wskazać należy, iż winy małżonków przy rozwodzie nie orzeka się m.in. w Niemczech czy Norwegii.

    Na gruncie polskiego Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego zagadnienie winy w rozkładzie pożycia jest istotne, gdyż warunkuje możliwość dochodzenia alimentów od byłego już małżonka. Małżonek niewinny może bowiem dochodzić roszczeń alimentacyjnych od małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia już tylko z tego powodu, iż na skutek rozwodu istotnie pogorszyła się jego sytuacja materialna.

    Inaczej jednak kształtuje się sytuacja małżonka, któremu wina nie została przypisana. W takiej sytuacji konieczne jest wykazanie, iż na skutek rozwodu jeden z małżonków znalazł się w niedostatku.

     Mając powyższe na względzie powstaje pytanie co w sytuacji, kiedy rozwiązanie małżeństwa przez rozwód następuje w oparciu o przepisy prawa państwa, które nie przewiduje orzekania o winie w rozkładzie pożycia stron ? Czy polski sąd władny jest wówczas ustalać winę małżonka wyłącznie na potrzeby ewentualnego orzeczenia alimentów ?

     Te kwestie poddał pod rozwagę Sąd Najwyższy w Postanowieniu z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 112/15, udzielając odpowiedzi na pytanie:

Czy w sprawie o rozwiązanie związku małżeńskiego przez rozwód, przy stosowaniu przez sąd polski, jako prawa właściwego prawa obcego, które nie przewiduje orzekania o winie w rozkładzie pożycia stron, należy na mocy art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2011.80.432 j.t. z późn. zm.) uwzględnić przepis art. 57 § 1 k.r.o., jako przepis, który stosuje się bez względu na to, jakiemu prawu oceniany stosunek prawny (stosunek małżeństwa) podlega?

     W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił wysoką problematyczność związaną z orzekaniem alimentów między małżonkami lub byłymi małżonkami w sytuacji, gdy przesłanką orzeczenia alimentów jest wina jednej ze stron, zaś orzekanie o winie małżonków w rozkładzie pożycia stron nie jest znane prawu państwa, które jest właściwe w procesie o rozwód prowadzonym przed sądem innego państwa.

     Powyższe może mieć miejsce w dwóch sytuacjach, kiedy:

1. Orzeczenie o rozwodzie bez orzekania o winie małżonków w rozkładzie pożycia stron zostało wydane za granicą i następnie uznane w Polsce,

2.  Polski sąd orzeka rozwód stosując właściwe prawo obce, w reżimie którego nie orzeka się o winie w rozkładzie pożycia stron.

     Chociaż przedmiotowe zagadnienie nie zostało rozstrzygnięte w sposób kategoryczny, to jednak Sąd Najwyższy wskazał, iż sąd orzekający o obowiązku alimentacyjnym między rozwiedzionymi małżonkami winien incydentalnie, dla potrzeb konkretnej sprawy, ocenić kwestię winy w rozkładzie pożycia. Adwokat Piotr Bańczyk podziela pogląd Sądu Najwyższego.

     Orzeczenie Sądu Najwyższego należy przyjąć z aprobatą, albowiem otwiera polskim sądom drogę do pewnej korekty, krzywdzącego jak się wydaje, działania prawa obcego. Tak rozstrzygnięta kwestia nie tylko jest zgodna z normami prawa międzynarodowego, ale przede wszystkim odpowiada społecznemu poczuciu sprawiedliwości.

 

apl. adw. Paweł Dratwa

 

Sprawdził i zatwierdził:

Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka w Katowicach


Popularne wpisy
Artykułów Komentarzy Odwiedzin
126 0 12306
Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka
Adwokat Piotr Bańczyk
ul. Dyrekcyjna 10/2
40-013 Katowice

Kancelaria jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00
tel/fax (032) 255-17-83
tel (032) 209-09-71

mail: adwokat@kancelaria-banczyk.com.pl www.piotrbanczyk.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Blog | Kancelaria Adwokacka adwokat Piotr Bańczyk w Katowicach 2013 - 2021