Home / Artykuły / Mała leśna rewolucja - poselski projekt zmiany ustawy o lasach państwowych - marzec 2016 r.

Mała leśna rewolucja - poselski projekt zmiany ustawy o lasach państwowych - marzec 2016 r.

11 kwietnia 2016 0 1423

       W marcu 2016 roku Sejm rozpoczął pracę nad poselskim projektem zmiany ustawy o lasach państwowych, która oddaje w ręce Państwa skuteczne narzędzie do sterowania w większym stopniu rynkiem tzw. gruntów leśnych w postaci tzw. prawa do pierwokupu gruntów leśnych przez podmiot publicznoprawnym,  jakim pozostaje Generalna Dyrekcja Lasów Państwowych.

       Proponowane rozwiązanie jest bliźniacze instytucji istniejącej już od dawna na gruncie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego prawo pierwokupu dla Agencji Nieruchomości Rolnych gruntów ornych. Prawo pierwokupu in abstracto definiuje się jako uprawnienie ściśle wskazanego przez ustawodawcę podmiotu przysługujące mu w przypadku sprzedaży przez inny dowolny podmiot oznaczonego dobra, do złożenia w pierwszej kolejności przed innymi kupującymi skutecznego oświadczenia o jego nabyciu. Zastosowanie tego typu mechanizmu ma służyć przeciwdziałaniu obrotowi danego towaru jedynie w oparciu o zasady wolnego rynku oraz często też ma przyczynić się do koncentracji prawa własności do określonego typu dóbr. Takie ograniczenie zasady swobody gospodarczej powinno być dopuszczalne jedynie ze względu na inne wartości demokratycznego państwa prawnego takie jak sprawiedliwość społeczna, wolność i bezpieczeństwo jednostki czy słuszny interes państwa.

           Na gruncie proponowanych zmian przewiduje się, że w przypadku sprzedaży przez osobę fizyczną, osobę prawną lub ułomną osobę prawną tzw. gruntu leśnego (oznaczonego jako las, teren przeznaczony do zalesienia Skarbowi Państwa - reprezentowanemu przez Lasy Państwowe przysługuje prawo pierwokupu. Dodatkowo tego typu uprawnie jest rozszerzone, kiedy tego rodzaju grunty podlegają nabyciu przez podmiot trzeci w wyniku zawarcia innej umowy niż sprzedaży, czy też dokonania jednostronnej czynności prawnej, wtedy również Skarb Państwa może złożyć skuteczne oświadczenie o nabyciu.

        Należy zwrócić uwagę, że prawo pierwokupu oczywiście nie zwalnia Skarbu Państwa z obowiązku dokonania zapłaty sprzedającemu za uzyskiwane nieruchomości. Kwota jest, co do zasady równa tej, za którą właściciel gruntów miał ją sprzedać - np. widniejąca w umowie sprzedaży. Jeżeli takiej wartości nie podano Lasy Państwowe ustalają odgórnie wartość nieruchomości, decydują o cenie w oparciu o odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzja taka podlega zaskarżeniu do Sądu.

        Prawo pierwokupu gruntów leśnych nie jest absolutne, a zamknięty katalog wyjątków od tej zasady wymienia projekt ustawy. Uprawnienie Skarbu Państwa podlega wyłączeniu, gdy potencjalnymi nabywcami są najbliżsi krewni lub spowinowaceni sprzedającego, osoba pozostająca z nim we wspólnym pożyciu, czy jednostka samorządu terytorialnego. Prawo pierwokupu nie ma też wpływu na nabycie własności w drodze dziedziczenia, ani też przy z zbyciu gospodarstwa rolnego w skład którego wchodzą grunty leśne w trybie przewidzianym przez odpowiednie przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego. Od strony technicznej podmiotem nabywającym w imieniu Skarbu Państwa z ramienia Lasów Państwowych miałby być nadleśniczy, a samo skorzystanie z prawa pierwokupu realizowane w formie złożenia odpowiedniego oświadczenia przy zachowaniu formy aktu notarialnego.   

         Przepisy noweli nakładałyby na notariusza obowiązek informowania Skarbu Państwa o każdej transakcji dotyczącej nabycia prawa własności do tzw., gruntów leśnych. Od daty otrzymania przez występującego w tym wypadku za Skarb Państwa nadleśniczego wspomnianej informacji biegłby miesięczny termin do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwokupu.

        W uzasadnieniu przedłożonego projektu zostało poniesione, że ma ono stanowić skuteczną przeciwwagę dla całkowitego otwarcia rynku nieruchomości w Polsce na rzecz cudzoziemców. Ostatecznie po 1 maja 2016 r., ustaną wszelkie utrzymujące się dotychczas obostrzenia w tej kwestii. Projektodawcy wskazują również na przywołane już wcześniej podobne rozwiązania co do obrotu gruntami rolnymi w polskim prawie. Proponowane regulacje mają służyć zwiększeniu terenów zalesionych w Polsce, pozwolić na prowadzenie bardziej skoordynowanych działań co do ochrony środowiska i naturalnego dziedzictwa narodowego. Niewątpliwie, czego projektodawcy nie ukrywają, ustawa miałaby też w ich ocenie przyczynić się do wzmocnienia Skarbu Państwa w wymiarze ekonomicznym poprzez budowę zintegrowanego i efektywnego systemu gospodarki leśnej.

         Przeciwnicy wprowadzenia przedstawionych regulacji zawracają uwagę na znaczne ograniczenie zasady swobody gospodarczej poprzez  swoiste „zamrożenie” zasad wolnego rynku,  co do obrotu tzw. gruntami leśnymi. Regulacja ma także w rzeczywistości naruszać prawo do własności w zakresie możliwości dowolnego dysponowania rzeczą przez jego właściciela  przez co w opinii niektórych może być niekonstytucyjna. Adwokat Piotr Bańczyk zwraca uwagę, że ograniczenie praw własności uzasadnione interesem publicznym jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Nie zasługuje na kwalifikację wyjątkowości przyjęcie założenia, że gospodarka gruntami w zakresie własności Skarbu Państwa przynosi obywatelom na tyle więcej korzyści, w porównaniu z gospodarowaniem gruntami rolnymi przez właścicieli, że należy ograniczyć prywatnym właścicielom prawo własności.

         Choć sprawa sprzedaży gruntów leśnych może wydawać się abstrakcyjna i odnosić się tylko do tak, czy inaczej rozumianej polityki państwa w zakresie ochrony środowiska w rzeczywistości, w równej stopniu dotyka także sektora gospodarczego i energetycznego. Drewno jako surowiec bynajmniej nie straciło na swojej wartości i nadal powszechnie wykorzystywane jest w różnych gałęziach przemysłu w różnorakich formach. Dlatego właściwie prowadzona gospodarka leśna może stanowić pokaźne źródło dochodów, czy to dla prywatnego, czy państwowego właściciela tzw. gruntów leśnych. Jednak niezbędne do tego pozostaje właściwe zarządzanie tego typu „kapitałem”. Kolejne wycinki drzew muszą być rozsądnie kompensowane przez sadzenie nowych roślin, nie bez znaczenia pozostaje odpowiedni dobór gatunków drzew oraz kwestia ochrony środowiska naturalnego. Pozostaje kwestią otwartą, czy bardziej powiedzie się w tym zakresie państwu niż prywatnym inwestorom.

 

apl. adw. Jan Szydło

 

Sprawdził i zatwierdził:

Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka w Katowicach

 

 

        

           

 


Popularne wpisy
Artykułów Komentarzy Odwiedzin
126 0 12305
Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka
Adwokat Piotr Bańczyk
ul. Dyrekcyjna 10/2
40-013 Katowice

Kancelaria jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00
tel/fax (032) 255-17-83
tel (032) 209-09-71

mail: adwokat@kancelaria-banczyk.com.pl www.piotrbanczyk.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Blog | Kancelaria Adwokacka adwokat Piotr Bańczyk w Katowicach 2013 - 2021