Home / Artykuły / Podstawowe zasady dotyczące przebiegu przesłuchania w sprawach karnych

Podstawowe zasady dotyczące przebiegu przesłuchania w sprawach karnych

05 lutego 2019 0 351

Podstawowe zasady dotyczące przebiegu przesłuchania w sprawach karnych

            Sposób przeprowadzania przesłuchania w sprawach karnych został określony w Kodeksie postępowania karnego w art. 171 i nast. W przepisach tych w klarowny sposób określono podstawowe zasady, którymi należy kierować się przy przeprowadzaniu przesłuchania w formie zeznań, wyjaśnień oraz oświadczeń składanych przez uczestników postępowania karnego. Jeśli zeznania, wyjaśnienia lub oświadczenia zostaną złożone bez zachowania wymogów określonych w art. 171 k.p.k., to znaczy w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi lub wbrew zakazom określonym w art. 171 § 5 k.p.k., nie będą mogły one stanowić dowodu w sprawie.

              Jedną z podstawowych zasad przesłuchania jest zasada swobodnej wypowiedzi przesłuchiwanego. Sprowadza się ona do umożliwienia osobie przesłuchiwanej w pierwszej kolejności swobodnego wypowiedzenia się w granicach wyznaczonych celem danej czynności, a dopiero w następnej kolejności możliwe jest zadawanie osobie przesłuchiwanej pytań, które zmierzają do uzupełnienia, wyjaśnienia lub kontroli jej wypowiedzi. Istotnym jest również, że w przypadku, gdy osoba przesłuchiwana nie ukończyła lat 15, a nie sprzeciwia się temu dobro postępowania, powinna być ona przesłuchana w obecności przedstawiciela ustawowego lub faktycznego opiekuna.

               Zakazy dotyczące przebiegu przesłuchania określone zostały natomiast w art. 171 § 4, 5 i 6. Zgodnie z ich treścią zakazane jest zadawanie osobie przesłuchiwanej pytań sugerujących odpowiedź lub pytań nieistotnych. Takie pytania podlegają uchyleniu przez organ przesłuchujący. Zabronione jest również wpływanie na wypowiedzi przesłuchiwanego poprzez przymus lub groźbę bezprawną. Chodzi tu zarówno o przymus fizyczny, jak i psychiczny (np. tortury, uniemożliwianie zaspokajania podstawowych potrzeb fizjologicznych). Pojęcie groźby bezprawnej definiuje natomiast art. 115 § 12 k.k. Zgodnie z jego treścią groźbą bezprawną jest zarówno groźba popełnienia przestępstwa na szkodę określonej osoby lub osoby jej najbliższej, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej, chyba że jej celem jest wyłącznie ochrona prawa naruszonego przestępstwem. W piśmiennictwie zauważa się również, że względem przesłuchiwanego nie można stosować podstępu, który polega na świadomym wprowadzaniu w błąd osoby przesłuchiwanej, czynieniu względem niej obietnic, które nie mogą zostać spełnione czy też na wykorzystywaniu błędu osoby przesłuchiwanej. Ponadto w trakcie przesłuchania zakazane jest stosowanie takich zabiegów jak hipnoza, czy też środków chemicznych lub technicznych, które mają wpływ na procesy psychiczne lub mają na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu przesłuchiwanego.

               Warto także dodać, że art. 172 k.p.k. umożliwia konfrontację osób przesłuchiwanych, której celem jest wyjaśnienie  sprzeczności, jakie zachodzą po przeprowadzeniu co najmniej dwóch przesłuchań w postępowaniu. Konfrontacja, z punktu widzenia taktyki kryminalistycznej, polega na „jednoczesnym, bezpośrednim przesłuchaniu dwóch osób na tę samą okoliczność w celu wyjaśnienia sprzeczności w ich wcześniej złożonych zeznaniach lub innych wypowiedziach”. Celem konfrontacji może być również rozstrzygnięcie o wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych. Konfrontowaniu może być poddany każdy z każdym uczestnikiem postępowania (np. świadek, biegły, podejrzany), pod warunkiem, że w ich zeznaniach, wyjaśnieniach lub oświadczeniach pojawią się sprzeczności, których wyjaśnienie organ przeprowadzający postępowanie dowodowe uzna za konieczne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.  Nie może być jednak poddany konfrontacji świadek, co do którego zostało wydane postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie jego tożsamości (art. 184 k.p.k.).

               Na zakończenie warto jeszcze wspomnieć o art. 173 k.p.k., który przewiduje możliwość okazania osobie przesłuchiwanej innej osoby, jej wizerunku lub rzeczy w celu jej rozpoznania, co musi odbywać się w sposób wyłączający wszelką sugestię. Jeśli zaistnieje taka potrzeba, okazanie może być przeprowadzone z wyłączeniem możliwości rozpoznania osoby przesłuchiwanej przez rozpoznawaną.


Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks postępowania karnego, Dz. U. 2018.1987 t.j. z dnia 2018.10.17

https://www.infor.pl/prawo/prawo-karne/sledztwo-i-dochodzenie/2840170,Niedozwolone-metody-prowadzenia-przesluchan-w-postepowaniu-karnym.html

http://www.edukacjaprawnicza.pl/i-kto-tu-mowi-prawde-czyli-kilka-uwag-o-konfrontacji/


Sporządziła:
apl. adw. Magdalena Grzechac

Sprawdził i zatwierdził:
adwokat Piotr Bańczyk


Kancelaria Adwokacka
Adwokat Piotr Bańczyk
ul. Dyrekcyjna 10/2
40-013 Katowice
tel.32 209-09-71
tel./fax 32 225-17-83
tel. 603-604-989
e-mail: adwokat@kancelaria-banczyk.com.pl
www.piotrbanczyk.pl

 


Popularne wpisy
Artykułów Komentarzy Odwiedzin
111 0 9983
Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka
Adwokat Piotr Bańczyk
ul. Dyrekcyjna 10/2
40-013 Katowice

Kancelaria jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00
tel/fax (032) 255-17-83
tel (032) 209-09-71

mail: adwokat@kancelaria-banczyk.com.pl www.piotrbanczyk.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Blog | Kancelaria Adwokacka adwokat Piotr Bańczyk w Katowicach 2013 - 2019