Home / Artykuły / Polisolokaty- zasadność pobierania opłat liwidacyjnych

Polisolokaty- zasadność pobierania opłat liwidacyjnych

20 maja 2018 0 715

         Polisolokaty lub polisy inwestycyjne to produkty finansowe sprzedawane przez towarzystwa ubezpieczeniowe klientom jako produkty ubezpieczeniowe. Ich sprzedaż prowadzona była najczęściej za pośrednictwem banków oraz powiązanych z bankami doradców finansowych, którzy przedstawiali produkt jako bezpieczny, obarczony małym ryzykiem i gwarantujący pewny zysk. Integralną częścią umów były Ogólne Warunki Umowy, w których w sposób szczególnie zawiły i całkowicie niezrozumiały dla konsumenta, nawet tego, który dochowując należytej staranności i dbałości o własne interesy szczegółowo zapoznał się z treścią umowy oraz towarzyszącymi jej dokumentami regulowano m.in. sposób naliczania i pobierania opłat likwidacyjnych. W obrocie powszechnie oferowano klientom instytucji finansowych produkt, zapewniając o jego zyskowności, co mijało się z prawdą. Potwierdził to Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Katowicach w kilku decyzjach stwierdzając, że taki proceder stanowił nieuczciwą praktykę rynkową.

         Jak okazało się w praktyce umowy te były umowami mieszanymi z elementami klasycznego modelu umowy ubezpieczenia na życie i postanowieniami charakterystycznymi dla umów, których celem jest inwestowanie kapitału. Przewidziana umową ochrona ubezpieczeniowa miała jednak z uwagi na sumę ubezpieczenia charakter symboliczny. W umowach tych dominował zatem aspekt kapitałowy uzasadniający pogląd, że cel umowy zakładał istnienie długotrwałego stabilnego stosunku prawnego łączącego strony w celu zgromadzenia jak najwyższego kapitału i wygenerowania możliwie najlepszego efektu ekonomicznego dla ubezpieczającego, co zapewniało także ubezpieczycielowi określone korzyści.

        Jak pokazało doświadczenie w przypadku rozwiązania umowy (niezależnie od przyczyny) przed upływem okresu na jaki była zawarta ubezpieczyciel naliczał i pobierał  opłatę likwidacyjną w związku z wycofaniem środków z konta ubezpieczonego. Konsument nie miał wpływu na ustalenie wysokości opłaty, której istnienie i wysokość nie zostały uzgodnione z nim indywidualnie. Często bywało, że opłata likwidacyjna stanowiła 80% ulokowanych przez konsumenta środków.

        Taka dysproporcja przekracza zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca umownego w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta rażąco naruszając również jego interes ekonomiczny. Umowy te kształtowały zatem obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i wykorzystania jego słabszej pozycji w stosunku umownym. Wskazane okoliczności uzasadniają twierdzenie, że postanowienia wzorca umowy przewidujące opłatę likwidacyjną nie uwzględniały i nie zabezpieczały interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co doprowadziło do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco dla konsumenta niekorzystny.

 

        W orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że opłata likwidacyjna nadmiernie wygórowana  jest niedopuszczalna .

       Niewątpliwie w przypadku sporów z ubezpieczycielem zastosowanie będzie miał art. 365 k.c., zgodnie z którym w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności m. in. nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego.

        Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza natomiast nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym.

       Tym samym wzorzec umowy przewidujący,  że w razie rezygnacji przez ubezpieczonego z kontynuowania umowy ubezpieczenia traci on wszystkie lub niemal wszystkie środki uzyskane wskutek wykupu jednostek uczestnictwa, bezsprzecznie narusza dobre obyczaje, gdyż sankcjonuje przejęcie przez ubezpieczyciela całości wykupionych środków w całkowitym oderwaniu od skali poniesionych przez ten podmiot wydatków. Podkreślenia wymaga bowiem okoliczność, że ubezpieczony w trakcie trwania umowy ponosił także koszty administrowania, w tym koszty w postaci opłat prowizyjnych.

         Takie zapisy umów, a w konsekwencji popieranie przez Towarzystwa Ubezpieczeniowe opłat likwidacyjnych, czy też tzw. ,,wykupu” rażąco narusza interes konsumenta, gdyż prowadzi do uzyskiwania przez ubezpieczyciela pewnych korzyści kosztem ubezpieczonego.

 

Przygotowała:

Adwokat Anna Kwietniowska

 

 

Kancelaria Adwokacka

Adwokat Piotr Bańczyk

ul. Dyrekcyjna 10/2

40-013 Katowice

tel. 32/209 09 71

 

-   ustawa Kodeks cywilny Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

-   wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r., I CSK 149/13).

-   wyrok Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 16 lutego 2016 r., I C 336/15).

-   wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 14 stycznia 2015 r., V Ca 3799/13).

-   E. Sienicka, D. Leśniak, Zmiany ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych w trakcie trwania umowy ubezpieczenia na życie. Wybrane zagadnienia, Prawo Asekuracyjne, nr 3/2012, s. 58)


Popularne wpisy
Artykułów Komentarzy Odwiedzin
112 0 10074
Adwokat Piotr Bańczyk

Kancelaria Adwokacka
Adwokat Piotr Bańczyk
ul. Dyrekcyjna 10/2
40-013 Katowice

Kancelaria jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00
tel/fax (032) 255-17-83
tel (032) 209-09-71

mail: adwokat@kancelaria-banczyk.com.pl www.piotrbanczyk.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Blog | Kancelaria Adwokacka adwokat Piotr Bańczyk w Katowicach 2013 - 2019